Najczęstsze błędy Polaków w mówieniu po angielsku i jak się ich pozbyć

Polacy często mówią po angielsku dobrze, a mimo to native speaker po dwóch zdaniach wie, skąd pochodzą. Zdradza ich nie akcent, tylko kilka bardzo powtarzalnych błędów. Biorą się z różnic między językami: polski nie ma przedimków, ma jeden czas przeszły i inaczej buduje wiele zwrotów.

Dobra wiadomość: tych błędów jest niewiele i da się je wyłapać. Podzieliliśmy je na dwie grupy, bo nie wszystkie są tak samo ważne.

Błędy, które zmieniają sens

Te warto poprawić najpierw, bo rozmówca może zrozumieć coś innego, niż chcesz powiedzieć.

Present perfect a past simple

Po polsku „pracowałem tu trzy lata” znaczy dwie różne rzeczy: że już tu nie pracujesz albo że nadal pracujesz. Po angielsku to dwa różne zdania:

• I worked here for three years. Już tu nie pracujesz.
• I've worked here for three years. Nadal tu pracujesz.

Na rozmowie kwalifikacyjnej ta różnica ma znaczenie, bo z pierwszego zdania rekruter wywnioskuje, że już tam nie pracujesz. Podobnie z „yesterday”, „last week”, „in 2020”: przy podanym momencie w przeszłości zawsze past simple, nigdy „I have done”.

Fałszywi przyjaciele

„We will eventually move the deadline” znaczy „w końcu przesuniemy termin”, a nie „ewentualnie przesuniemy”. Na spotkaniu taka pomyłka potrafi narobić zamieszania.

Since i for

• for + okres: for two days, for three years,
• since + punkt w czasie: since Monday, since 2021.

„I'm waiting since two days” to jeden z najbardziej rozpoznawalnych polskich błędów.

Błędy, które tylko zdradzają, skąd jesteś

Te nie przeszkadzają w zrozumieniu, ale sprawiają, że mówisz mniej naturalnie. Warto je szlifować, gdy pierwsza grupa jest już opanowana.

Przedimki

Polski ich nie ma, więc najczęściej znikają: „I have meeting with client”. Prosta zasada na start: przy rzeczowniku policzalnym w liczbie pojedynczej zawsze coś musi stać: a, the, „my”, „this”. „I have a meeting with the client.”

Kalki z polskiego

• „I have 30 years” zamiast I'm 30,
• „make a photo” zamiast take a photo,
• „I'm agree” zamiast I agree,
• „explain me” zamiast explain to me,
• „discuss about” zamiast discuss,
• „on the photo” zamiast in the photo.

Pytania bez operatora

„What you think?” zamiast What do you think? W szybkiej rozmowie mało kto to zauważy, ale w mailu i na czacie widać od razu.

Wymowa

• th wymawiane jak „f”, „t” albo „d” („I fink so”),
• ubezdźwięcznianie końcówek: „bag” brzmi jak „back”, „dog” jak „dock”,
• końcówka -ed jako osobna sylaba: „work-ed” zamiast jednej sylaby /wɜːkt/,
• akcent na przedostatniej sylabie, jak w polskim, np. „deveLOPment” zamiast „deVElopment”.

Jak się pozbyć tych błędów

Wiedza o błędzie nie wystarczy. Większość osób czytających ten tekst zna zasadę „since i for”, a mimo to w rozmowie mówi „since two days”. Błąd znika dopiero wtedy, gdy poprawna forma wychodzi automatycznie, a to wymaga powtórzeń na głos.

Sprawdza się prosty cykl:

1. Wyłap swoje błędy. Nagraj kilka minut swobodnego mówienia albo poproś kogoś o notowanie. Zwykle okazuje się, że to te same trzy, cztery błędy.
2. Zapisz poprawną wersję w kontekście. Nie „since/for”, tylko całe zdanie: „I've been waiting for two days”.
3. Powtarzaj je w odstępach. Dziś, jutro, za trzy dni, za tydzień. To zasada powtórek rozłożonych w czasie.
4. Używaj ich w rozmowie. Dopiero zdanie powiedziane w prawdziwej rozmowie zostaje na dobre.

W FluentSession ten cykl jest wbudowany: po rozmowie dostajesz najważniejsze poprawki, wybrane dodajesz do Skarbca błędów, powtarzasz je jak fiszki, a lektor w kolejnych rozmowach stwarza okazje, żeby użyć poprawnej formy. O tym, jak dobrać styl poprawiania, piszemy w tekście o stylach poprawek.

Źródło tła: rozdział o polskich uczniach w książce Learner English (red. Michael Swan i Bernard Smith, Cambridge University Press, wyd. 2, 2001), klasycznym przewodniku nauczycieli angielskiego po błędach wynikających z języka ojczystego.